Preventie

Door de inzet en de in 2024 gerealiseerde urenuitbreiding van de cultuurcoördinator worden veel culturele initiatieven ondersteund en activiteiten en evenementen georganiseerd in samenwerking met het culturele veld. In het uitvoeringsprogramma is er budget beschikbaar voor de verschillende activiteiten.

We hebben een onderzoek laten uitvoeren door Atlas, als gevolg daarvan is er een kwartiermaker musea aangesteld die begin 2026 met een advies komt hoe de musea toekomstbesteding kunnen worden en professioneler kunnen werken. Met het ombuigingsvoorstel sport, gezondheid en cultuur is budget vrijgemaakt voor het continueren van de cultuurcoördinator en daarnaast is er structureel geld opgenomen om ook het uitvoeringsbudget beschikbaar te houden. Daarmee is het programma Kunst & Cultuur structureel ingebed.

Dit wordt in 2026 verder uitgewerkt. Samen met de regio Waterland wordt momenteel gekeken naar het GGD-aanbod voor Kansrijke Start en hoe wij hier lokaal op kunnen aanvullen. Daarnaast voeren we regionaal gesprekken met pedagogen, verloskundigen en kraamzorg. In de herinrichting van de toegang (medio 2026) zijn diverse elementen van de ketenaanpak al herkenbaar, waarop in Q3 en Q4 2026 verder wordt voortgebouwd.

Het wijksteunpunt voert Welzijn op Recept uit, huisartsen weten de uitvoerende partij goed te vinden. Er worden meerdere succesvolle verwijzingen naar het welzijnsaanbod gemaakt. De samenwerking tussen de betrokken partijen (Ketenaanpak) verloopt goed. In 2026 willen we dit verder uitbreiden en ook onderdeel maken van de lokale toegang en de versteviging van de sociale basis.

Het uitvoeringsplan van het Vitaliteitsakkoord wordt verder uitgevoerd. In 2025 resulteerde dit in verschillende projecten voor kwetsbare doelgroepen, sportiviteit in het amateurvoetbal en de koppeling tussen sport, bewegen, kunst, cultuur en gezondheid. In 2026 zal dit verder worden uitgevoerd, geborgd en afgerond.

Uitvoering van het GALA is een doorlopend proces. Het plan van aanpak omvat een meerjarenplan, welke in 2025 is gevolgd en wat in 2026 doorloopt. Hierbij wordt rekening gehouden met de wisseling in financiering. Middelen kunnen namelijk flexibeler worden ingezet en er kan makkelijker tussen de programma’s van het GALA geschoven worden. Aan de andere kant zijn er ook minder middelen beschikbaar gesteld voor in 2026, dus hier wordt reeds rekening mee gehouden.

De ondersteuningsroute voor leven lang bewegen en Peer 4 Parents zijn o.a. opgestart in Edam-Volendam. Regionale samenwerking op preventie Jeugd is van start gegaan. Continuering IZA en overgang AZWA en HLO vindt plaats in 2026 hierbij worden divers thema's samengevoegd in basisfunctionaliteiten.

Het uitvoeringsplan Vitaliteitsakkoord is in 2024 van start gegaan. Sindsdien zijn er verschillende projecten opgezet, waaronder de opening van de kunstmaand, een thema avond over vrijwilligersbeleid, sportiviteit in het amateurvoetbal en sporten voor kwetsbare doelgroepen. In 2026 worden deze budgetten verder uitgegeven aan de projecten van het uitvoeringsplan.

Tijdens de Fit en Vitaaldag in november werken we aan de bewustwording van ouderen over de vraag wat zij zelf kunnen doen om zo gezond mogelijk oud te worden en het tijdig regelen van zorg en een passende woning. Regionaal bereidt G'Oud een bewustwordingscampagne voor.

Als onderdeel van het programma Wonen bereiden we een visie op Wonen-Welzijn-Zorg voor, samen met de partners. Deze visie is begin 2026 gereed en zal de basis vormen voor het maken van nieuwe Prestatieafspraken. Daarmee loopt dit speerpunt door in 2026.

We hebben conform het opgestelde uitvoeringsplan 2025 gewerkt aan alle speerpunten, bijbehorende doelen en actiepunten binnen de verschillende domeinen van het OKO model + Handhaving en Veiligheid. In Q4 is aan de hand van het uitvoeringsplan een evaluatieverslag opgemaakt en deze resultaten worden meegenomen in het vervolg van de aanpak in 2026.

Vanuit de sectie Veiligheid wordt er gehandhaafd binnen de horeca en worden mysteryshoppers ingezet. In nauw overleg met het Sociaal Domein worden de uitkomsten van deze inzet besproken en wordt de samenwerking opgezocht om de opgehaalde signalen en ervaringen te delen en de aanpak daarop aan te passen.  De samenwerking hierin met de horeca is ook een doorlopend proces en zij worden bijgepraat over de LEF-aanpak en hun cruciale rol hierin.

Sinds januari 2025 heeft de uitvoerder van het wijksteunpunt de taak om de signaalfunctie voor eenzaamheid op te pakken. Inmiddels is communicatie en bewustwording opgestart.

Er vindt heroriëntatie plaats hoe de coalitie verder vorm te geven. In 2026 wordt dit doorontwikkeld. Naast de coalitie zijn er extra activiteiten georganiseerd om de verbinding te bevorderen.

Om een gezonde leefomgeving te creëren wordt vanaf 1 augustus de implementatie van het wijzigingsvoorstel in gang gezet. Daarnaast worden er jaarlijks een tweetal gebruikersoverleggen gehouden met sport- en beweegaanbieders, om samen te kijken welke verbeteringsslagen we in samenwerking kunnen maken, zodat we de juiste faciliteiten hebben om sport en bewegen mogelijk te maken

De sport- en beweeginfrastructuur wordt constant verder ontwikkeld. In Sporthal de Opperdam zijn nieuwe sportvloeren gelegd en voor alle buitensportaccommodaties zijn MJOP's en MJIP's opgesteld. Daarnaast zijn de natuurgrasvelden bij RKAV Volendam gerenoveerd, inclusief een nieuwe pompinstallatie. Verder zijn de lichteninstallaties van de AV Edam en de EVC veranderd naar LED. Andere sportparken volgen.

Er is een initiatief gestart door onder andere RKAV Volendam, om respectloos gedrag in het amateurvoetbal tegen te gaan in de regio. Als gemeente hebben wij dit initiatief ondersteund. Daarnaast wordt van sport- en beweegaanbieders verwacht dat de 4V's (basis eisen sociale veiligheid: Vastgestelde gedragscode, Vertrouwenspersoon, Verklaring omtrent gedrag en Vakkundige trainer-coaches) geïmplementeerd zijn aan het einde van 2026. Vanuit het Vitaliteitsakkoord en de clubondersteuner ondersteunen we de verenigingen in deze exercitie en monitoren we de vooruitgang om te zorgen dat alle verenigingen hieraan zullen voldoen.

Om aanspraak te maken op de GALA gelden is het een vereiste om de clubondersteuning te herijken voor het einde van 2026. Dit is in 2025 gerealiseerd en dit staat ook benoemd in het wijzigingsvoorstel. In oktober 2025 is de nieuwe clubondersteuner gestart om deze exercitie in gang zetten en de behoeftes en uitdagingen van de verenigingen zijn opgehaald. Daarnaast wordt er vanuit het ondersteuning en informatie geboden door middel van informatieavonden/ontwikkeltrajecten voor de verenigingen.

Om de motorische ontwikkeling van kinderen te verbeteren en verbreden is er een IZA-aanvraag gedaan om budget te ontvangen voor een ondersteuningsroute richting een leven lang bewegen in samenwerking met het onderwijs. Deze aanvraag is goedgekeurd en het extra budget is toegekend. Er wordt extra geld bijgelegd vanuit het Vitaliteitsakkoord om dit traject op te starten. De voorbereiding is in gang gezet en de implementatie start aankomend schooljaar (2026-2027). De beweegcoach is gestart met de eerste planvorming en gesprekken met vakleerkrachten, leraren en schoolbesturen om de behoeftes op te halen.